Sunday 19th of August 2018 07:24:31 AM

Τροποποίηση κατηγορητηρίου

Τροποποίηση κατηγορητηρίου

ΣΕ ΕΚΤΕΝΗ αναφορά στο κατηγορητήριο προέβη ο Δικαστής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου Γεώργιος Βλάμης, στην υπόθεση αρ.: 7405/14 ημερομηνίας 1ης Μαρτίου 2018. Αναλυτικά ανάφερε τα ακόλουθα:

 

 

«Το κατηγορητήριο είναι το έγγραφο που περιέχει τις κατηγορίες που ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει στη βάση του οποίου προσάγεται ενώπιον της δικαιοσύνης για ν' απαντήσει. Σκοπός του κατηγορητηρίου είναι να θέσει το πλαίσιο της δίκης. Οι λεπτομέρειες σε κάθε κατηγορία θα πρέπει να παρέχουν επαρκή ενημέρωση για το υπόβαθρο που η Κατηγορούσα Αρχή σκοπεύει να αποδείξει σε κάθε κατηγορία (Γεώργιος Ιωσηφίδης (Ππαϊλα) ν. Δημοκρατίας (2000) 2 ΑΑΔ 204). Ο κάθε κατηγορούμενος δικαιούται να πληροφορείται τη φύση και τους λόγους της κατηγορίας που του αποδίδεται. Εφόσον οι λεπτομέρειες ενός αδικήματος διαδραματίζουν ουσιώδη ρόλο στην όλη ποινική διαδικασία ο κατηγορούμενος δικαιούται να γνωρίζει εκ των προτέρων τι επακριβώς αντιμετωπίζει ώστε να μπορεί να ετοιμάσει την υπεράσπιση του σε κάθε μια από τις κατηγορίες (Αντωνίου ν. Αστυνομίας (2008) 2 Α.Α.Δ. 766). Το ουσιώδες πάντοτε για τον κατηγορούμενο είναι να γνωρίζει με επάρκεια το μέγεθος και την έκταση των κατηγοριών. Είναι ένα δικαίωμα συνταγματικά κατοχυρωμένο και ταυτόχρονα μια βασική υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής (άρθρα 12.5 (α) και 30.3. (α) του Συντάγματος). Σύμφωνα με το κυπριακό νομικό σύγγραμμα 'Σύνταγμα Κυπριακής Δημοκρατίας' του Ανδρέα Ν. Λοΐζου σελίδα 95, για να αποφεύγεται παραβίαση αυτού του συνταγματικού δικαιώματος θα πρέπει όλες οι ουσιώδεις λεπτομέρειες να περιλαμβάνονται στην κατηγορία.

 

Κατηγορητήριο που είναι προβληματικό θεωρείται ελαττωματικό. Ένα ελάττωμα που εντοπίζεται σε κατηγορητήριο δύναται υπό προϋποθέσεις να διορθωθεί με τροποποίηση έτσι ώστε ποινικές υποθέσεις να μην χάνονται αδίκως. Το Δικαστήριο διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια να μεταβάλει ένα ελαττωματικό κατηγορητήριο, είτε τυπικά είτε ουσιαστικά, ακόμη και αυτεπάγγελτα χωρίς όμως να είναι υποχρέωση του (βλέπε άρθρο 83 του Κεφ.155, Λουκά v. Αστυνομίας (1998) 2 Α.Α.Δ. 64). Το άρθρο 83(1) του Κεφ.155 είναι αυτό που ρυθμίζει την εξουσία του Δικαστηρίου να μεταβάλλει κατηγορητήριο που πάσχει από ελαττωματικότητα, τυπικού ή ουσιαστικού χαρακτήρα. Μεταβολή κατηγορητηρίου, ανάμεσα σ' άλλα, περιλαμβάνει διόρθωση επί υφιστάμενης κατηγορίας καθώς και πρόσθεση κατηγοριών (βλέπε Lanitis Bros Ltd vIατρικών Yπηρεσιών & Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας (1995) 2 Α.Α.Δ. 266). Τυπικό ελάττωμα σε κατηγορητήριο μπορεί να είναι ένα λάθος σε ημερομηνία ή ποσό ενώ ουσιαστικό ελάττωμα όταν περιέχονται ανεπαρκείς λεπτομέρειες, όταν η μαρτυρία που προσκομίζεται από την κατηγορούσα αρχή να μην συνάδει με το αναφερθέν αδίκημα και με τις λεπτομέρειες του, είτε μερικώς είτε στο σύνολο τους, ή όταν οι λεπτομέρειες αδικήματος δεν αποκαλύπτουν διάπραξη του κατ' ισχυρισμό αδικήματος. Ένα αίτημα σε τυπικής φύσεως ελάττωμα του κατηγορητηρίου κατά κανόνα υποβάλλεται προτού ο κατηγορούμενος απαντήσει στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει (βλέπε άρθρο 66 του Κεφ.155) ενώ όταν πρόκειται για ουσιαστικής φύσεως ελάττωμα τέτοιο αίτημα μπορεί να υποβληθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας (βλέπε το κυπριακό νομικό σύγγραμμα "Criminal Procedure in Cyprus" των κ.κ. Λοΐζου και Πική, σελίδα 83). Σήμερα με την αύξηση της καταχώρησης ποινικών υποθέσεων είναι σύνηθες φαινόμενο να υποβάλλεται αίτημα από την κατηγορούσα αρχή για μεταβολή του κατηγορητηρίου έτσι ώστε το περιεχόμενο του να ανταποκρίνεται στη διαθέσιμη μαρτυρία της υπόθεσης (Pouris and Others vThe Republic (1983) 2 C.L.R. 148, Leonidou vPolice (1987) 2 C.L.R.96 και RvSmith and Others 34 CrAppR. 168).

 

Ωστόσο το Δικαστήριο διατάζει τυχόν τροποποίηση του κατηγορητηρίου μόνο εφόσον δεν προκαλείται αδικία στον κατηγορούμενο υπό τη μορφή δυσμενούς επηρεασμού των συμφερόντων και δικαιωμάτων του καθώς επίσης πρόκληση βλάβης στην υπεράσπιση του. Σε τέτοια περίπτωση η δίκη δεν ακυρώνεται (βλέπε Χαραλάμπους v. Αστυνομίας (1994) 2 ΑΑΔ 14). Στο κυπριακό νομικό σύγγραμμα "Criminal Procedure in Cyprus" των κ.κ. Λοΐζου και Πική γίνεται αναφορά στη σελίδα 71 ότι πιθανός επηρεασμός προκύπτει μόνο αν ένα εντελώς νέο αδίκημα εμφανίζεται, που λογικά δεν αναμενόταν, αλλά στην πράξη η τροποποίηση επιτρέπεται με σχετική ευκολία στα πρωταρχικά στάδια της δίκης, με την προϋπόθεση ότι η τροποποίηση σχετίζεται θεματικά με τα αδικήματα που ήδη εμπεριέχονται στο κατηγορητήριο. Όσο όμως καθυστερεί η υποβολή αιτήματος τροποποίησης  του κατηγορητηρίου τόσο πιθανότερο είναι να προκληθεί δυσμενής διάκριση εις βάρος του κατηγορουμένου. Μέσα από το αγγλικό νομικό σύγγραμμα Blackstone's Criminal 2000 γίνεται αναφορά στην υπόθεση R vJohal[1973] Q.B. 475 και χαρακτηριστικά τονίζονται τα εξής:

". The longer the interval between the arraignment and amendment, the more likely it is that injustice will be caused, and in every case in which amendment is sought, it is essential to consider with great care whether the accused person will be prejudiced thereby."

 

Άλλο κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη προτού αποφασιστεί το ενδεχόμενο τροποποίησης ενός κατηγορητηρίου είναι κατά πόσο η τροποποίηση είναι ουσιαστική, δηλαδή να αλλάζει ριζικά τη βάση του κατηγορητηρίου, ή επιφέρει μόνο διορθώσεις λανθασμένης περιγραφής. Στο αγγλικό νομικό σύγγραμμα Blackstone's Criminal 2000 όπου γίνεται επίκληση της υπόθεσης R vGregory [1972] 1 W.L.R. 991 αναφέρεται το ακόλουθο απόσπασμα το οποίο ομιλεί από μόνο του:

". the Court of Appeal quashed G's conviction because the amendment made by the judge altered the whole basis of the prosecution case, requiring G to answer a charge which was substantially different from which he had come prepared to meet. Given the late stage at which it was made the amendment caused injustice."

 

Ενδεχόμενη παραπλάνηση του κατηγορουμένου συνεπεία τέτοιου ελαττώματος ή λάθους του κατηγορητηρίου οδηγεί σε δυσμενή επηρεασμό των συμφερόντων του κατηγορουμένου».

 



Πρόσθεσε ένα σχόλιο